پایش تغییرات پوشش سرزمین/کاربری سرزمین در پهنه ی ساحلی جلگه خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

2 معاون آموزشی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

3 هیات علمی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

4 مدیر گروه برنامه ریزی محیط زیست

چکیده

روند گسترش فعالیت‌های انسانی با تغییر و معرفی انواع کاربری و پوشش زمین، ساختار سرزمین را دست‌خوش تغییرات شدیدی کرده است. طی چندین دهه‌ی اخیر ساختار و الگوی پوشش سرزمین در پهنه‌ی ساحلی خوزستان، نیز مصون از چنین تغییراتی نبوده است. بنابراین پایش ترکیب و آرایش فضایی پوشش‌ سرزمین/کاربری سرزمین و تغییرات آن، به منظور شناسایی تهدید‌ها و فرصت‌های موجود امری ضروری محسوب می‌شود. هدف از این پژوهش پایش روند تغییرات موزاییک سرزمین در مناطق ساحلی جلگه خوزستان بواسطه رشد و گسترش فعالیت‌های انسانی می‌باشد. در این پژوهش تصاویر ماهواره‌ای در دو سری زمانی، 2000(Landsat 7 ETM+) و سال 2015(Landsat 8 OLI/TIRS) برای استخراج نقشه پوشش سرزمین/ کاربری سرزمین استفاده گردید. به منظور پایش روند تغییرات از پنج سنجه‌ی سیمای سرزمینNP, PLAND, MPS, MNND استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می‌دهند که ترکیب و آرایش مکانی پوشش‌ سرزمین در محدوده مطالعاتی با تجزیه‌شدگی، حذف و ساییدگی لکه‌ها، از ناهمگونی و پیچیدگی بیشتری برخوردار شده است. همچنین با اضافه شدن دو نوع کاربری کشت و صنعت نیشکر و حوضچه‌های پرورش ماهی و رشد واحد‌های ساخت و ساز صنعتی، ساختار سرزمین از لحاظ ترکیب، توزیع، پیوستگی و وسعت الگوهای ارزشمند اکولوژیکی با تغییرات شدیدی مواجه شده است. جنگل‌های رودکناری با افزایش تعداد لکه و کاهش 50% سنجهPLAND و تالاب‌ها نیز با افزایش 58% سنجه NP و افزایش 71% سنجه MNND در این نواحی با حدکثر سطح تجزیه‌شدگی، آسیب‌پذیرترین الگوهای محیطی نواحی ساحلی می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات