مطالعه‌ی ساختار آناتومی و بافت‌شناسی کلیه‌ی ماهی شیربت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم پایه دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران

2 گروه علوم پایه دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 گروه علوم درمانگاهی دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانش آموخته دکتری عمومی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

ساختار بافت‌شناسی کلیه‌ی10 قطعه ماهی شیربت مورد برّرسی میکروسکوپی و هیستومتری قرار گرفت. از قسمت‌های مختلف کلیه نمونه-برداری و سپس به روش معمولِ تهیه‌ی مقاطع بافتی، برش‌هایی به ضخامت 6-5 میکرومتر تهیه و مورد رنگ‌آمیزی H&E و PAS قرار گرفتند. کلیه‌ی ماهی شیربت از نظر موقعیت آناتومیکی در زیر ستون فقرات قرار داشت و مشتمل بر سه بخش سر، بدنه و دم بود. کلیه‌ی این ماهی دارای دو بخش خون‌ساز- لنفوئیدی و دفعی بود. قسمت قدامی کلیه‌ی این ماهی نسبت به قسمت خلفی دارای بافت‌های خون‌ساز و لنفوئیدی بیشتری بود. در مطالعه‌ی میکروسکوپیِ در بافت‌های خون‌ساز و لنفوئیدی، به وضوح مراحل رشد و تکامل گلبول‌های قرمز و سلول‌های لنفوئیدی مشاهده شد. قسمت دفعی کلیه‌ی ماهی شیربت شامل جسمک‌های کلیوی و لوله‌های ادراری بود که گلومرولها در آنها به طور واضح دیده می‌شد و سلول‌های اندوتلیال، مزانجیال و همچنین گلبول‌های قرمز هسته‌دار به خوبی قابل مشاهده بودند. تعداد جسمک‌های کلیوی در بخش خلفی نسبت به بخش سری به طور معنی داری بیش‌تر بود در حالی که در میانگین قطرِ جسمک‌های بخش‌های سر، بدنه و دم کلیه اختلاف معنی‌داری وجود نداشت. لوله‌های ادراری متشکّل از 4 بخش (بخش گردنی، بخش لوله‌ی پیچیده‌ی نزدیکِ دو قسمتی (اوّلیه و ثانویه)، بخش میانی و بخش لوله‌ی پیچیده‌ی دور) بودند. در ادامه‌ی لوله‌های پیچیده‌ی دور، لوله‌های جمع‌کننده قرار داشتتند. در این مطالعه تفاوت معنی‌داری بین جنس‌های نر و ماده مشاهده نشد. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش کلیه‌ی ماهی شیربت به لحاظ آناتومی و بافت‌شناسی با گونه‌های هم خانواده‌ی خود تا حدّ زیادی مشابهت داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Abdel-Aziz E.SH., Abdu S.B.S., Ali TE.S. and Fouad H.F. 2010. Haemopoisis in the head kidney of tilapia, Oreochromis niloticus (Teleostei: Cichlidae): a morphological (optical and ultrastructural) study. Fish Physiol Biochem. 36: 323–336.

Amin A. 1992. Histology Atlas, normal structure of salmonids.  A.P.L.18-19P.

Bancroft J.K. and Gamble, M. 2002. Theory and Practice of histological techniques. Five edition, Churchill Living Stone, London. 152-155P.

Cataldi E., Ciccotti E., Dimarco P., Disanto P., Bronzi P. and Cataudella, S. 1995. Acclimation trials of juvenile Italian sturgeon to different salinities:   morphophysiological descriptors. Journal of Fish Biology. 47(4): 609-618.

Dawes J. 1998. The concise Encyclopedia of popular fish­water tropical fish. Paragon. 256P.

Eskandary Gh., Sabzalizadeh S., Dehghan Madiseh S. and Mayahi Y. 2007. Demographic structure on Lake Dez Dam. Research and Building. 73: 123 - 129.
Elger M. and Hentschel H. 1981. The glomerulus of a stenohaline fresh-water teleost, Carassius auratus gibelio, adapted to saline water. A scanning and transmission electron-microscopic study, Cell and Tissue Research. 220: 73-85.

Endo M. and Kimura, M. 1984. Structures and functions of segments in some teleostean nephrons. Japanese Journal of Ichthyology. 31: 71-78.

Fijan N. 2002. Morphogenesis of blood cell lineages in channel catfish. Journal of Fish Biology. 60: 999–1014.

Franck G., Eddy T. and Andre D. 2009. An Atlas of histology: normal and pathological features. Annals of physics. 54: 1-219.

Kondera E. 2011. Haematopoiesis in the head kidney of common carp (Cyprinus carpio L.): a morphological study. Fish physiology and biochemistry. 37(3): 355-362.

Marammazi J.G. and Kahkesh, F. 2011. Effects of dietary protein and energy levels on growth performance. Iranian Journal of Fisheries Sciences. 10(3): 461-474.

Atlas of fish histology. Press 1, Shahid Chamran University press, Iran. 143- 427P

Morovvati H., Erfani majd N., Peyghan R. and Mobaraki GH. 2010. Histology of excretory kidney of cyprinus carpio. Iranian journal of veterinary medicine. 4:69-76.

Morovvati H., Abdi R. and Basir Z. 2011. Atlas of fish histology. Press 1, Shahid Chamran University press, Iran. 143- 427P Satari M. (2010). Ichtyology Vol 1. Dissect and Physiology. 3th edition, Haghshenas Publisher.pp: 1-4, 39-78, 163-179, 198-190, 626-615P.

Ogawa M. 1959. The kidney structure of the marine catfish, Plotosus anguillaris (Lacepede). Zoological Magazine, (Tokyo). 68: 350-357.

Ostrandef G.K. 2000. The laboratory fish. First edition, Diego Academic press, 50-55P.

Stoskopf M.K. 1993. Fish medicine. Chapter 1 WB. Saunders Company. Philadelphia, USA. 20P.

Posti, I. and Sedigh Marvasti, AH. (1999). Fish Histology Atlas: Normal and Pathological Features, 2ed. Compilation: Takashi Hibiya, Tehran University Press. 45-76P.