نقش تکتونیک جنبا و رسوب گذاری در تغییرات بستر رودخانه سطح دلتای جگین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

عضو هیات علمی

چکیده

چکیده رودخانه جگین با تشکیل دلتایی در جلگه ساحلی شرق جاسک، به دریای عمان می‌ریزد. مورفولوژی و رفتار شبکه‌های زهکشی، به تغییرات حاصل از فعالیت‌های زمین‌ساختی بسیار حساس می‌باشد. آنومالی‌های موجود در رودخانه مانند تغییر مسیرهای متعدد و ناگهانی در دوره‌های زمانی مختلف، عبور از خط گسلی، پهن و باریک‌شدن بستر و تراکم بالای شبکه‌زهکشی از جمله علامت‌های گذار از یک پهنه فعال تکتونیکی است؛ از این‌رو برای شناخت نحوه عملکرد و میزان اثرگذاری تکتونیک جنبا در مورفولوژی و رفتار رودخانه، از تکنیک‌های مدلی و مفهومی مانند شاخص‌های مورفومتریک و داده‌های ژئودینامیک استفاده شده-است. هدف از این تحقیق شناخت شواهد و ارزیابی تاثیر فعالیت‌های تکتونیک جنبا و رسوب‌گذاری در تغییرات مورفولوژی و بستر رود جگین است. برای دستیابی به این هدف، از عکس‌های هوایی، تصاویر ماهواره‌ای لندست، نقشه‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی به‌عنوان ابزارهای پژوهش استفاده شده‌است و با اتکا به یافته‌های میدانی و با استفاده از تکنیک‌های ژئومورفولوژی، به روش تحلیلی- مقایسه‌ای به تجریه و تحلیل داده‌ها اقدام شده‌است. نتایج به‌دست‌آمده از شاخص‌های ژئومورفولوژی و داده‌های ژئودینامیک نشان می‌دهد که منطقه مورد مطالعه به‌شدت از فعالیت‌های تکتونیکی کواترنری متاثر شده‌است و جابه‌جایی و حرکات تکتونیکی منطقه به طرف شمال‌شرقی می‌باشد. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به ارزیابی بهتر واکنش رودخانه به تغییرات گوناگون و تامین اطلاعات‌پایه برای طرح‌های آمایش‌سرزمین، حفاظت محیط‌زیست و کنترل‌سیلاب منجر گردد.

کلیدواژه‌ها