نقشه سازی شدت فعالیت های صیادی در سطح رویشگاه های مانگرو: پیش نیازی جهت اجرای فرآیند ارزیابی آسیب پذیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

10.22113/jmst.2019.133473.2165

چکیده

به طور کلی، فعالیت های صیادی با بر هم زدن فرآیند رسوب گزاری و جریانات امواج، کاهش سطح تنوع زیستی و وارد نمودن آلاینده های نفتی به محیط مانگروها یکی از مهمترین آشفتگی های محیطی موثر در افزایش آسیب پذیری این اکوسیستم ها محسوب می شود. از این رو بررسی و نقشه سازی شدت انجام فعالیت های صیادی در سطح رویشگاه های مانگرو نقش مهمی در اجرای فرآیند ارزیابی آسیب پذیری و ارائه راهکارهای مدیریتی و توانمندسازی این اکوسیستم‌ها جهت به حداقل رساندن و جبران خسارت‌های ناشی از وقوع مخاطرات محیطی ایفا می‌کند. لذا هدف این مطالعه بررسی، نقشه سازی و تعیین شدت فعالیت های صیادی در رویشگاه های مانگرو استان هرمزگان بود. بدین منظور، با نقشه سازی گستره رویشگاه های مانگرو، ترسیم 598 سلول شبکه با ابعاد 4×4 کیلومتر در سطح آبهای ناحیه کرانه در بر گیرنده مانگروها و نیز تهیه داده های مربوط به موقعیت جغرافیایی و تعداد شناورهای موجود در بنادر صیادی استان هرمزگان، نقشه شدت انجام فعالیت های صیادی به تفکیک رویشگاه های خمیر، قشم، تیاب، سیریک و جاسک تهیه شد. نتایج نشان داد که بر اساس پراکنش جغرفیایی و تعداد شناورهای موجود در بنادر صیادی استان هرمزگان، شدت فعالیت های صیادی در سطح رویشگاه های مانگرو این استان بدین ترتیب است: رویشگاه خمیر> رویشگاه قشم > رویشگاه تیاب > رویشگاه جاسک>رویشگاه سیریک. نتایج این مطالعه می تواند به عنوان یکی از پیش نیازهای ارزیابی آسیب پذیری مانگروهای ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Abdullah, A.N.M., Stacey, N., Garnett, S. ., and Myers, B., 2016. Economic dependence on mangrove forest resources for livelihoods in the Sundarbans, Bangladesh. Forest Policy and Economics, 64, 15-24.

Alongi, D. M., Tirendi, F., and Clough, B. F., 2000. Below-ground decomposition of organic matter in forests of the mangroves Rhizophora stylosa and Avicennia marina along the arid coast of Western Australia. Aquatic Botany, 68(2), 97-122.

Alongi, D. M., 2015. The impact of climate change on mangrove forests. Current Climate Change Reports, 1(1), 30-39.

Amsad Ibrahim Khan, S. K., Ramachandran, A., Kandasamy, P., Selvam, V., and Shanmugam, P., 2014, December). Impact of Sea Level Rise on Mangrove Ecosystem and its Dependent Fishing Communities in the Coastal Regions of Cauvery Delta: A Message for Policy Planners to Frame Suitable Antcipatory Adaptation Strategies. In AGU Fall Meeting Abstracts.

Atkinson, S.C., Jupiter, S.D., Adams, V.M., Ingram, J.C., Narayan, S., Klein, C.J., and Possingham, H.P., 2016. Prioritising mangrove ecosystem services results in spatially variable management priorities. PloS one, 11(3), e0151992.

Cahoon, D. R., and Hensel, P., 2006. High-resolution global assessment of mangrove responses to sea-level rise: a review. In Proceedings of the symposium on mangrove responses to relative sea level rise and other climate change effects (Vol. 13, pp. 9-17).

Crona, B., and Bodin, Ö., 2006. What you know is who you know? Communication patterns among resource users as a prerequisite for co-management. Ecology and society, 11(2).

Dahdouh-Guebas, F., and Koedam, N., 2006. Coastal vegetation and the Asian tsunami. Science, 311(5757), 37-38.

Danehkar,  A., 2001. Mangroves forests zonation in Gaz and Harra international wetlands, The Environment Scientific Quarterly Journal, 34, 43-49.

Danehkar, A., Hasheni, A., Varasteh, R., Fadakar, S., Sharifipour, R., 2008. The spatial analysis of environmental sensitivity of coastal areas in Hormozgan province. The department of the environment, Hormozgan province, 180p.

Duke, N. C., Meynecke, J. O., Dittmann, S., Ellison, A. M., Anger, K., Berger, U., and Koedam, N., 2007. A world without mangroves?. Science, 317(5834), 41-42.

Ellison, J. C., 2008. Long-term retrospection on mangrove development using sediment cores and pollen analysis: a review. Aquatic Botany, 89(2), 93-104.

Ellison, J.C., 2015. Vulnerability assessment of mangroves to climate change and sea-level rise impacts. Wetlands Ecology and Management, 23(2), 115-137.

Eslami-Andargoli, L., Dale, P.E.R., Sipe, N., Chaseling, J., 2009. Mangrove expansion and rainfall patterns in Moreton Bay, southeast Queensland, Australia. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 85(2), 292-298.

Furukawa, K., and Wolanski, E., 1996. Sedimentation in mangrove forests. Mangroves and salt marshes, 1(1), 3-10.

Hauff, R. D., Ewel, K. C., and Jack, J., 2006. Tracking human disturbance in mangroves: estimating harvest rates on a Micronesian Island. Wetlands Ecology and Management,14(2), 95-105.

López-Hoffman, L., Monroe, I., Narváez, E., Martínez-Ramos, M., and Ackerly, D., 2006. Sustainability of mangrove harvesting: how do harvesters’ perceptions differ from ecological analysis?. Ecology and Society, 11(2).

Lucas, R. M., Ellison, J. C., Mitchell, A., Donnelly, B., Finlayson, M., and Milne, A. K., 2002. Use of stereo aerial photography for quantifying changes in the extent and height of mangroves in tropical Australia. Wetlands Ecology and Management, 10(2), 159-173.

Mafi-Gholami, D., Mahmoudi, B., and Zenner, E. K., 2017a. An analysis of the relationship between drought events and mangrove changes along the northern coasts of the Persian Gulf and Oman Sea. Estuarine, Coastal and Shelf Science,199, 141-151.

Mafi Gholami, D., Baharlouei, M., and Mahmoudi, B., 2017b. Investigating the Consequences of Climate Change on the Extent of Mangroves and Hippopotamus communities in Qeshm Avicennia Marina. Journal of Environmental Research. Accepted for publication.

Mafi Gholami, D., and Nouri Kamari, A., 2018a. An investigation of the relationship between hydrological drought occurrence and areas changes of mangroves of Hormozgan province. Journal of Marine Science and Technology. Accepted for publication.

Mafi Gholami, D., and Nouri Kamari, A., 2018b. Prioritizing environmental sensitivity criteria of mangroves using FAHP. Journal of Marine Science and Technology. Accepted for publication.

Mehrabian, A., Naqinezhad, A., Mahiny, A. S., Mostafavi, H., Liaghati, H., and Kouchekzadeh, M., 2009. Vegetation Mapping of the Mond Protected Area of Bushehr Province (South‐west Iran). Journal of integrative plant biology, 51(3), 251-260.

Nguyen, H.H., McAlpine, C., Pullar, D., Johansen, K., Duke, N.C., 2013. The relationship of spatial–temporal changes in fringe mangrove extent and adjacent land-use: Case study of Kien Giang coast, Vietnam. Ocean and Coastal Management 76, 12-22.

Ports and Maritime Organization, 2017. Ship Definitions, Official Website of the Ports and Maritime Organization. https://www.pmo.ir/fa/servicecharges/tariffbook

Rowlands, G., Purkis, S., Riegl, B., Metsamaa, L., Bruckner, A., and Renaud, P., 2012. Satellite imaging coral reef resilience at regional scale. A case-study from Saudi Arabia. Marine Pollution Bulletin, 64(6), 1222-1237.

Seto, K.C., Fragkias, M., 2007. Mangrove conversion and aquaculture development in Vietnam: A remote sensing-based approach for evaluating the Ramsar Convention on Wetlands. Global Environmental Change 17(3), 486-500.

Valiela, I., Bowen, J. L., and York, J. K., 2001. Mangrove Forests: One of the World's Threatened Major Tropical Environments: At least 35% of the area of mangrove forests has been lost in the past two decades, losses that exceed those for tropical rain forests and coral reefs, two other well-known threatened environments. Bioscience, 51(10), 807-815.

Vedeld, P., Angelsen, A., Sjaastad, E., and Kobugabe Berg, G., 2004. Counting on the environment: forest incomes and the rural poor. Environment Department Paper No. 98, World Bank, Washington, DC.

Vo, Q.T., Oppelt, N., Leinenkugel, P., Kuenzer, C., 2013. Remote sensing in mapping mangrove ecosystems—An object-based approach. Remote Sensing, 5(1), 183-201.

Walters, B. B., 2004. Local management of mangrove forests in the Philippines: successful conservation or efficient resource exploitation?. Human Ecology, 32(2), 177-195.

Wang, Q., Tenhunen, J., Dinh, N. Q., Reichstein, M., Vesala, T., Keronen, P., 2004. Similarities in ground-and satellite-based NDVI time series and their relationship to physiological activity of a Scots pine forest in Finland. Remote Sensing of Environment, 93(1), 225-237.

Wolanski, E., Spagnol, S., Thomas, S., Moore, K., Alongi, D. M., Trott, L., and Davidson, A., 2000. Modelling and visualizing the fate of shrimp pond effluent in a mangrove-fringed tidal creek. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 50(1), 85-97.

Woodroffe, C. D., 1995. Response of tide‐dominated mangrove shorelines in Northern Australia to anticipated sea‐level rise. Earth Surface Processes and Landforms, 20(1), 65-85.

Yu, S. H., Ke, L., Wong, Y. S., and Tam, N. F. Y., 2005. Degradation of polycyclic aromatic hydrocarbons by a bacterial consortium enriched from mangrove sediments. Environment International, 31(2), 149-154.