اثر پوشش خوراکی صمغ زدو و عصاره ریحان (Ocimum basilicum) بر کیفیت فیله ماهی فیتوفاگ (Hypophthalmichthys molitrix) نگهداری شده تحت دمای 18- درجه سانتی گراد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی


1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر

2 دانشکده منابع طبیعی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان


صمغ زدو دارای وزن ملکولی بالا و خاصیت امولسیون و ضد میکروبی بوده و عصاره ریحان نیز از خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی برخوردار است. در این مطالعه به بررسی اثر صمغ زدو و عصاره ریحان به عنوان پوشش خوراکی بر فیله ماهی فیتوفاگ (Hypophthalmichthys molitrix) در شرایط نگه داری (دمای 18- درجه سانتی گراد) پرداخته شد. در این پژوهش محلول های پوششی به شکل تیمار صمغ زدو2% ، تیمار عصاره ریحان 1/5% و تیمار مخلوط (صمغ 2% و عصاره ریحان 1/5%) تهیه شد و پس از ایجاد پوشش بر روی فیله ماهی فیتو فاگ سه تیمار حاوی پوشش و تیمار شاهد (بدون پوشش) به مدت سه ماه در دمای فریزر (دمای 18- درجه سانتی گراد) نگهداری شدند . تیمار ها در فواصل زمانی 0، 1، 2 و3 ماه مورد آزمون های شیمیایی (تیوباربیک اسید، اسید چرب آزاد، pH، مجموعه بازهای نیتروژنی فرار) و آنالیزحسی (خام و پخته) قرار گرفتند. در حالی که شکل کلی تغییرات در آزمون های شیمیایی برای همه تیمارها روند افزایشی داشت اما این تغییرات برای تیمارهای پوشش داده شده روند صعودی کمتری نسبت به نمونه شاهد داشته و به طور کلی اختلاف معنی داری بین تیمارهای پوشش داده شده در ماه دوم و سوم مشاهده نشد. ولی بین تمام تیمار ها با نمونه شاهد اختلاف معنی داری در آزمون های شیمیایی مشاهده گردید (p≤0/05). نتایج نشان داد که عصاره ریحان و صمغ زدو به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی و ضد میکروبی توانستند فساد چربی و فساد پروتئین فیله ماهی را به تاخیر بیندازند.



Abbasi, S., & Rahimi, S, 2013. Determining the physicochemical characteristics of teeth and gum gel respondents Persian, Journal of Food Science and Technology new, 40(1), 13-27

  Aubourg, S. P., 1993, Fluorescence study of the proxidant activity of free fatty acids on marin lipids. .Journal of Food Science and Agriculture, 81: 385-390.6.

  Aubourg, S. P., Rodríguez, A., and Gallardo, J. 2005.Rancidity development during frozen storage of mackerel (Scomber scombrus):  Effect of catching season and commercial presentation. European journal of lipid science and technology. 107: 316–323.

    Fadavi, Gh., Mohammadifar, MA., Zargaran, A., and Azadnia, A, 2013.The study of composition, molecular weight and rheological caracteristics of Zedo gum exudates from Amygdalus scoparia. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 7(5), 35-41.

     Ojagh, S. M, 2011. The effect of chitosan preservative coating enriched with essential oils of cinnamon on quality and shelf life of chilled fish fillets of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). PhD Thesis. Department of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modarres University. P 105.


    Yousefi F, Abbasi, H & R. Ezzatpanah.2012. Effect of Persian gum concentration, oil content, whey protein concentrate, and pH on the stability of emulsions prepared byultrasonic homogenizer, Research and Innovation in Food Science and Technology, 1(3), 199- 218(in persian)

  Buonoeore, G.G., Del Nobile, M.A., Dimartino, C. Gambacorta, G., La Nott, E., Nicoluis, L. 2002. Modeling the water transport properties of casein-based edible coating ,Journal of Food Engineering, 60: 99-10 .

   El-Deen, G., and El-Shamery, M. R. 2010. Studies on contamination and quality of fresh fish meats during storage. Academic journal of biological science. 2: 65-74.

    Dickinson, E. 2008. Hydrocolloids as emulsifiers and emulsions. Food Hydrocolloids, 23: 1473–1482.

    Falguera, V., Quintero, J. P., Jiménez, A., Muñoz, J. A., & Ibarz, A. 2011. Edible films and coatings: structures, active functions and trends in their use. Trends in Food Science & Technology, 22(6): 292-303.   

    Goulas, A. E., & Kontominas, M. G. 2005. Effect of salting and smoking-method on the keeping quality of chub mackerel (Scomber japonicus): Biochemical and sensory attributes. Food chemistry. 93: 511–520.

     Gomes HA, Silva EN, Nascimento MRL, Fukuma HT.2003. Evaluation of the 2- thiobarbituric acid method for the measurement of lipid oxidation in mechanically deboned gamma irradiated chicken meat. Food Chem, 80: 433–437.

Hernández, M.D., López, M.B., Álvarez, A., Ferrandini, E., García García, B., & Garrido, M.D. 2009. Sensory, physical, chemical and microbiological changes in aquacultured meagre (Argyrosomus regius) fillets during ice storage, Food Chemistry, 114: 237–245.

      Jeon, C. O., Kamil, Y. V. A., and Shahidi, F. 2002. Chitosan as an edible invisible film for quality preservation of Herring and Atlantic Cod. Journal of agricultural and food chemistery, 50: 5167-5178.

     Javanmardi J., Khalighi A., Kashi A. Bais H.P., Vivanco JM. 2002. Chemical characterization of basil (Ocimum basilicum L.) found in local accessions and used in traditional medicines in Iran. J. Agric. Food Chem. 50: 5878-5883.

      Kumar, M. N. V. R. 2000. A review of chitin and chitosan applications. ReactiveFunctional Polymers, 46(1), 1–27.

      Kilincceker, O., Dogan, I. S., and Kucukoner, E. 2009. Effect of edible coatings on the quality of frozen fish fillets. LWT - Food science and technology. 42: 868–873.

    Mary Thomas, & P. T. Mathew (Eds.). 2000. Quality assurance in seafood processing. Cochin: Society Fisher Techno , 26– 40 (India).

     López Caballero, M. E., MartínezAlvarez, O., Gómez Guillén, M. D. C., & Montero, P.2007 .Quality of thawed deepwater pink shrimp (Parapenaeus longirostris) treated with melanosis inhibiting formulations during chilled storage. International journal of food science & technology, 42(9): 1029-1038.

    Lakshmanan, P. T., 2000. Fish spoilage and quality assessment. In T. S. G. Iyer, M. K. Kandoran,Mary Thomas, & P. T. Mathew (Eds.), Quality assurance in seafood processing (pp. 26–40). Cochin:Society Fisher Techno (India).

    Mohamadi S, Abbasi S, Hamidi Z. 2010. Effect of some hydrocolloids on physical stability, rheological and sensory properties of milk-orange juice mixture. Iran J Nutr Sci Food Technol; 4: 1–12 . 7. (in persian)

    Pacheco-Aguilar, R., Lugo-Sanchez, M. E. and Robles-Burgueno, M. R. 2000. Postmortem biochemical and functional characteristic of Monterey sardine muscle stored at 0 °C, Journal of Food Science, 65: 40–47.

     Wang LC, Di LQ, Liu R, Wu H. 2013. Characterizations and microsphere formulation of polysaccharide from the marine clam (Mactra veneriformis). Carbohydrate Polymers.;92(1):106-13.

    Woyewoda, A. D., Shaw, S. J., Ke, P. J., and Burns, B. G. 1986. Recommended laboratory methods for assessment of fish quality. Canadian technical report of fish and aquatic science, 1448.

    Wheater, C. P. and Cook, P. A. 2002. Using Statistics to Understand the Environment. Routledge Publication, 245.

    Siripatrawan, U., and Noipha, S. 2012. Active film from chitosan incorporating green tea extract for shelf life extension of pork sausages. Food hydrocolloids. 27: 102-108.

    Subramaniam Sathivel , Quan Liu , Jiaqi Huang , Witoon Prinyawiwatkul.2007. the influence of chitosan glazing on the quality of skinless pink salmon (Oncorhynchus gorbuscha) fillets during frozen storage. Food Engineering 83  366–373.