پراکنش فصلی فیتوپلانکتون های غالب در خزر جنوبی (سواحل مازندران) و ارتباط آن با عوامل محیطی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

2 گروه بهداشت و بیماری‌های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران

3 گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گلستان

4 گروه بیولوژی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

پراکنش فصلی فیتوپلانکتون ها و عوامل موثر بر حضور آنها در سواحل مازندران، بین سالهای 90-1391 بررسی شد. در این مطالعه توزیع شاخه‌ ها و گونه های غالب فیتوپلانکتونی و پارامترهای فیزیکوشیمیایی در امتداد 4 خط عمود بر ساحل (امیرآباد، بابلسر، نوشهر و رامسر) در عمق‌های مختلف ستون آب در اعماق 5، 10، 20 و50 متر مورد ارزیابی قرار گرفتند. تغییرات گونه های غالب و پارامترهای محیطی با استفاده از تحلیل مؤلفه ‌های اصلی بررسی شد. میانگین تراکم سالیانه فیتوپلانکتون 185162558 عدد در متر مکعب بود و بیشترین تراکم در فصل زمستان و کمترین تراکم در فصل بهار تعیین شد. در مجموع 7 شاخه و 131 گونه از فیتوپلانکتون ها شامل باسیلاریوفیتا (58 گونه)، سیانوفیتا (24)، پیروفیتا (22)، کلروفیتا (17)، اوگلنوفیتا (8) و 1 گونه در هر یک از شاخه‌های هاپتوفیتا و زانتوفیتا شناسایی شدند. در بهار گونه Exuviaella cordata از پیروفیت ها (25/61 درصد از گونه ها) در تابستان و پاییز گونه Oscillatoria sp. از سیانوفیت ها (به ترتیب 69/48 و 91/71) و در زمستان گونه Pseudo-nitzschia seriata (12/66) از باسیلاروفیت ها به عنوان گونه های غالب فصلی شناسایی شدند. این تحقیق نشان داد که ترموکلاین، انتقال رودخانه‌ای، شانه‌دار Mnemiopsis leidyi و گونه‌های فیتوپلانکتونی فرصت طلب با توانایی بالای رقابتی (سیانوفیت و پیروفیت) از موثرترین عوامل بر تغییرات زمانی و مکانی فیتوپلانکتون‌ها می‌باشند. درجه حرارت، سیلیس و نیتروژن معدنی نقش مهمی در تغییرات تراکم دیاتومه ها دارند، درحالیکه درجه حرارت، فسفر معدنی، فسفر آلی و نیتروژن معدنی برای پیروفیت ها و سیانوفیت ها حائز اهمیت هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Nasrollahzadeh, H. S., Makhlough, A., Pourgholam, R. and Rahmati, R. 2012. Strategies of dominant species of phytoplankton with emphasis on their size classification in the basin of the southern Iranian coast of the Caspian Sea. J. Oceanogr .10:45–57 (In Persian).

 

Nasrollahzadeh, H. S., Makhlough, A., Roshantabari, M. and Eslami, F. 2013. Study of Feeding Behavior of Zooplankton- Phytoplankton in Different Seasons in the Southern Caspian Sea Using Multivariate Analysis. J. Oceanogr. 4:29–38 (In Persian).

APHA (American Public Health Association) 2005. Standard method for examination of water and wastewater. 18th edition. American public health association publisher, Washington, USA. 1113p.

Bierman, P., Lewis, M., Ostendorf, B. and Tanner, J. 2011. A review of methods for analysing spatial and temporal patterns in coastal water quality. Ecol. Indic. 11: 103–114.

Bresnan, E., Hay, S., Hughes, S. L., Fraser, S., Rasmussen, J., Webster, L. and et al. 2009. Seasonal and interannual variation in the phytoplankton community in the northeast of Scotland. J. Sea. Res. 61: 17–25.

Choudhury, A. K. and Pal, R. 2010. Phytoplankton and nutrient dynamics of shallow coastal stations at Bay of Bengal, Eastern Indian coast. Aquat. Ecol. 44: 55–71.

Deason, E. E. and Smayda, T. J. 1981. Ctenophore-zooplankton-phytoplankton interactions in Narragansett Bay, Rhode Island, USA, during 1972-1977. J. Plankton. Res. 4: 203–217.

Domingues, R. B., Barbosa, A. and Galvão, H. 2005. Nutrients, light and phytoplankton succession in a temperate estuary (the Guadiana, south-western Iberia). Estuar. Coast. Shelf. S. 64: 249–260.

Dueri, S., Dahllöf, I., Hjorth, M., Marinov, D. and Zaldívar, J. M. 2009. Modeling the combined effect of nutrients and pyrene on the plankton population: Validation using mesocosm experiment data and scenario analysis. Ecol. Model. 220: 2060–2067.

Ganjian-khenari, A. 2011. Temporal distribution and composition of phytoplankton in the southern part of Caspian Sea in Iranian water from 1994 to 2007. PhD thesis. University Sciences Malaysia. Pp.248.

Grigorovich, I. A., Therriault, T. W. and MacIsaac, H. J. 2003. History of aquatic invertebrate invasions in the Caspian Sea. Biol. Invasions. 5: 103–115.

Habit, R. N., Pankow, H., 1976. Algenflora der Ostsee II. Gustav Fischer Verlag, Jena University Rostock Publication, Plankton, Germany.

Heil, C. A., Glibert, P. M. and Fan, C. 2005. Prorocentrum minimum (pavillard) Schiller. A review of a harmful algal bloom species of growing worldwide importance. Harmful Algae. 4: 449–470.

Hinga, K. R. 2002. Effects of pH on coastal marine phytoplankton. Mar. Ecol. Prog. Ser. 238: 281–300.

Kasimov, A. G. 2000. Methods of monitoring in Caspian Sea. Qapp-Poliqraf, 57p.

Kishino, M., Tanaka, A. and Ishizaka, J. 2005. Retrieval of chlorophyll a, suspended solids, and colored dissolved organic matter in Tokyo Bay using ASTER data. Remote. Sens. Environ. 99: 66 –74.

Liu, C. W., Lin, K. H. and Kuo, Y. M. 2003. Application of factor analysis in the assessment of ground water quality in a black foot disease area in Taiwan. Sci. Total. Environ. 313: 77–89.

MacLeod, C. D., Mandleberg, L., Schweder, C., Bannon S. M. and Pierce, G. J. 2008. A comparison of approaches for modelling the occurrence of marine animals. Hydrobiologia. 612: 21–32.

Nasrollahzadeh, H. S., Din, Z. B., Foong, S. Y. and Makhlough, A. 2008a. Trophic status of the Iranian Caspian Sea based on water quality parameters and phytoplankton diversity. Cont. Shelf. Res. 28: 1153–1165.

Nasrollahzadeh, H. S., Din, Z. B. and Makhlough, A. 2008b. Variations in nutrient concentration and phytoplankton composition at the euphotic and aphotic layers in the Iranian coastal waters of the southern Caspian Sea. Pakistan. J. Biol. Sci.11: 1176–1193.

Nasrollahzadeh, H. S., Makhlough, A., Pourgholam, R., Din, Z. B. and Foong, S. Y. 2011.Multivariate analysis of water quality parameters and phytoplankton composition in the southern of Caspian Sea. Int. Aquat. Res. 3: 205-216

Newell, G. E. and Newell, R. C. 1977. Marine plankton. Hutchinson Co. London, 320 pp.

Palialexis, A., Georgakarakos, S., Karakassis, I., Lika, K. and Valavanis, V. D. 2011. Fish distribution predictions from different points of view: comparing associative neural networks, geostatistics and regression models. Hydrobiologia. 670: 165–188.

Pilkaityte, R. and Razinkovas, A. 2007. Seasonal changes in phytoplankton composition and nutrient limitation in a shallow Baltic lagoon. Boreal. Environ. Res. 12: 551–559.

Proshkina-Lavrenko, A. I. and Makarova, I. V. 1968. Plankton Algae of the Caspian Sea. Leningrad, Nauka, Russia, 291p.

Rolland, A., Bertrand, F., Myriam M. M. and Jacquet, S. 2009. Assessing phytoplankton structure and spatio-temporal dynamics in a freshwater ecosystem using a powerful multiway statistical analysis. Water. Res. 43: 3155–3168.

Roohi, A., Yasin, Z., Kideys, A.E., Aileen, T., Ganjian-Khanari, A. and Eker-Develi, E. 2008. Impact of a new invasive ctenophore (Mnemiopsis leidyi) on the zooplankton community of the Southern Caspian Sea. Mar. Ecol. 29:421–434.

Roohi, A., Kideys, A. E., Sajjadi, A., Hashemian, A., Pourgholam, R., Fazli, H. and et al. 2010. Changes in biodiversity of phytoplankton, zooplankton, fishes and macrobenthos in the Southern Caspian Sea after the invasion of the ctenophore Mnemiopsis leidyi. Biol. Invasions. 12: 2343–2361.

 Roohi, A., Pourgholam, R., Ganjian-Khenari, A., Kideys, A. E., Sajjadi, A. and Kalantari, R. A. 2013. Factors Influencing the Invasion of the Alien Ctenophore Mnemiopsis leidyi Development in the Southern Caspian Sea. Ecopersia. 1: 299-313.

Roy, S. 2008. Spatial interaction among nontoxic phytoplankton, toxic phytoplankton, and zooplankton: Emergence in space and time. J. Boil. Phys. 34:459–474.

Shiganova, T. A., Sapozhnikov, V. V., Musaeva, E. I., Domanov, M. M., Bulgakova, Y. V., Belov, A. A. and et al. 2003. Factors determining the conditions of distribution and quantitative characteristics of the ctenophore Mnemiopsis leidyi in the North Caspian. Oceanology. 43: 676–693.

Shiganova, T. A., Dumont, H. J., Sokolsky, A. F., Kamakin, A. M., Tinenkova, D. and Kurasheva, E. K. 2004. Population dynamics of Mnemiopsis leidyi in the Caspian Sea, and effects on the Caspian ecosystem. In: Dumont, H. J., Shiganova, T. A. and Niermann, U (eds). Aquatic Invasions in the Black, Caspian and Mediterranean Seas. Kluwer Accademic publishers, pp. 71–111.

Shirodkar, P. V., Mesquita, A., Pradhan, U. K., Verlekar, X. N., Babu, M. T. and Vethamony, P. 2009. Factors controlling physico-chemical characteristics in the coastal waters off Mangalore-A multivariate approach. Environ. Res. 109: 245–257.

Smith, J. L., Boyer, G. L. and  Zimba, P. V. 2008. A review of cyanobacterial odorous and bioactive metabolites: Impacts and management alternatives in aquaculture. Aquaculture. 280: 5–20.

Volovik, S. and Korpakova, I. 2004. Introduction of Beroe cf. ovata to the Caspian Sea needed to control Mnemiopsis leidyi. In: Dumont, H. J., Shiganova, T. A. and Niermann, U. (eds) Aquatic Invasions in the Black, Caspian and Mediterranean Seas. Kluwer Accademic publishers, pp.177-192.

Wang, X., Lu, Y., He, G., Han, J. and Wang, T. 2007. Multivariate analysis of interactions between phytoplankton biomass and environmental variables in Taihu lake, China. Environ. Monit. Assess. 133: 243–253.