تاثیرعوامل محیطی بر الگوی توزیع و پراکنش دوکفه ای Mytilaster lineatus (Gmelin,1789) در سواحل سنگی حوضه جنوبی دریای خزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران

3 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

یکی از گونه های غیر بومی که دردهه اخیر در سواحل جنوبی دریای خزر درحال افزایش است دوکفه ای Mytilaster lineatus می باشد. هدف از این تحقیق تعیین تعداد، زی توده، درصد پوشش وبررسی عوامل موثر برتوزیع و پراکنش این دو کفه ای در سواحل سنگی مناطق مختلف حوضه جنوبی دریای خزر بوده است. ده ایستگاه در سواحل سنگی طبیعی و مصنوعی (ازآستارا تا بابلسر ) انتخاب و در طول یک سال به طور ماهانه از فروردین 92 تا اسفند92 توسط کوادرات 15×15 به صورت تصادفی و با 3 تکرار مورد نمونه برداری قرار گرفتند. میانگین تعداد افراد در کوادرت ها 9/381 عدد، درصد پوشش 6/32 درصد و زیتوده 0/32 گرم در واحد سطح کوادرات ها تعیین شده است. میانگین دمای آب48/16سانتی گراد، شوری87/9 قسمت در هزار، اسیدیته27/8، اکسیژن محلول 89/9 میلی گرم بر لیتر، قابلیت رسانای آب52/16متر در ثانیه اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که تعداد، زی توده ودرصد پوشش دوکفه ای در ایستگاه های 3، 4 و 5 نسبت به سایر ایستگاه ها تفاوت معنی داری دارند.همچنین ایستگاه 4 با میانگین7/1373تعداد، پوشش 00/90درصدی و133 گرم زیتوده در واحد سطح بالاترین مقدار سالیانه حضور جمعیتی این دوکفه ای را دارا بود. بر اساس آزمون PCA مهمترین عوامل موثر بر پراکنش این گونه شوری، دمای آب، پوشش جلبکی و میزان کلروفیلa در مناطق مختلف تعیین گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Bégin, C., Johnson, L.E. and Himmelman, J.H. 2004. Macroalgal canopies: distribution and diversity ofassociated invertebrates and effects on the recruitment and growth of mussels. Marine Ecology Progress Series.  271: 121-132.

Clarke, K.R. 1993. Non-parametric multivariate analysis of changes in community structure. Australian Journal of Ecology 18:117-143.

 

 

 Cohen, A.N. and Carlton, J.T. 1998. Accelerating invasion rate in a highly invaded estuary. Science. 279: 555-558.

Denny, M.W. and Gaines, S.D. 2007. Encyclopedia of  tidepools and rocky shores, University of California Press, p: 739.

Grigorovich, I.A., Therriault, T.W. and MacIsaac, H.J. 2003. History of aquatic invertebrate invasions in the Caspian Sea, Biological Invasions. 5: 103-115.pp

Ivanov, V.P., Kamakin, A.M., Ushivtzev, V.B., Shiganova, T., Zhukova, O., Aladin, N., Wilson, S.I., Harbison, G.R. and Dumont, H.J. 2000. Invasion of the Caspian Sea by the comb jellyfish Mnemiopsis leidyi (Ctenophora). Biological invasions. 2: 255-258.

Jafari, N. 2010. Review of pollution sources and controls in Caspian Sea region. Journal of Ecology and the Natural Environment. 2:  025-029.

Karpinsky, M.G., Shiganova, T.A. and Katunin, D.N. 2005. Introduced species, The

Caspian Sea Environment., Springer Berlin Heidelberg, p:268.

Malinovskaya, L. and Zinchenko, T. 2010. Mytilaster lineatus (Gmelin): Long-term dynamics, distribution of invasive mollusk in the Northern Caspian Sea. Russian Journal of Biological Invasions. 1: 288-295.

Mirzajani, A.R., KhodaparastSharifi, H., Babaei, H., Abedini, A., and DadaiGhandi, A. 2010.Eutrophication trend of Anzali wetland based on 1992-2002 data, Journal of Environmental Studies. 35(52):19-21.

Nasrollahzadeh, H.S., Din, Z.B., Foong, S.Y. and Makhlough, A. 2008. Trophic status of the Iranian Caspian Sea based on water quality parameters and phytoplankton diversity. Continental Shelf Research.  28: 1153-1165.

Padila, D.K. 1998. physical factors that limit the distribution and abundance of Dreissena polymorfa(pall). Journal of Shellfish Research. 17: 1219-1235.

Pourjomeh, F., Shokri, M.R. and Kiabi, B. 2014. Do Cement Boulders Mimic Natural Boulders for Macro-Invertebrates in the Southern Caspian Sea? Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. 14: 155-164.

Pechenik, J. A., Eyster, L. S., Widdows, J. and Bayne, B. L.1990. The influence of food concentration and temperature on growth and  morphological differentiation of blue mussel Mytilusedulis L. larvae. Journal of experimental marine biology and ecology. 136(1): 47-64.

Prathep, A., 2005. Spatial and temporal variations in diversity and percentage cover of macroalgae at Sirinart Marine National Park, Phuket Province, Thailand. Sci Asia, 31, 225-233.‏

Sousa, A., Jacinto, D., Penteado, N., Martins, P., Fernandes, J., Silva, T., Castro, J.J. and Cruz, T. 2013. Patterns of distribution and abundance of the stalked barnacle (Pollicipes pollicipes) in the central and southwest coast of continental Portugal. Journal of Sea Research. 83: 187-194.

Westerbom, M., Mustonen, O. and Kilpi, M. 2008. Distribution of a marginal population of Mytilus edulis: responses to biotic and abiotic processes at different spatial scales. Marine biology. 153: 1153-1164.

Wetzel, R.G. and Likens, G.E. 1991. Limnological analyses. Springer Verlag, New York, p: 391

Winter, J.E. 1978. A review on the knowledge of suspension-feeding in lamellibranchiate bivalves, with special reference to artificial aquaculture systems. Aquaculture. 13: 1-33.

Zeinalipour, M. 2010. The study of growth, population dynamic and larval recruitment of bivalve, Mytilaster lineatus, in tree coastal regions(Amirabad, Khazarabad and Noor) in southern shores of Caspian sea. Iranian Journal of biology. 23(4) : 584-594.